Παρέμβαση στη διαβούλευση για το νέο πλαίσιο αδειοδότησης ΑΠΕ – Πρόταση για θέσπιση εκ των προτέρων ελέγχου τήρησης της εναλλακτικής διαχείρισης φωτοβολταϊκών πλαισίων

Το Σύστημα Εναλλακτικής Διαχείρισης ΑΝΑ.ΦΩ.Σ. συμμετείχε ενεργά στη δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση του νέου νομοσχεδίου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας με τίτλο: «Εκσυγχρονισμός της νομοθεσίας για τη χρήση και την παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές – Ενσωμάτωση Οδηγίας (ΕΕ) 2023/2413, Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1405 και μερική ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1788 – Ρυθμίσεις για την αγορά ενέργειας – Πολεοδομικές ρυθμίσεις – Διατάξεις περιβαλλοντικής και δασικής προστασίας – Ρυθμίσεις για την οργάνωση και την επαρκή στελέχωση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και λοιπών φορέων εποπτείας του», υποβάλλοντας τεκμηριωμένο σχόλιο αναφορικά με το κρίσιμο θεσμικό κενό που αφορά τη σύνδεση της περιβαλλοντικής αδειοδότησης των έργων ΑΠΕ με τη διαχείριση των φωτοβολταϊκών πλαισίων στο τέλος του κύκλου ζωής τους.

Όπως επισημαίνεται στην παρέμβαση μας, το υπό διαβούλευση πλαίσιο, ενώ επιταχύνει ουσιωδώς την αδειοδοτική διαδικασία των έργων ΑΠΕ, δεν προβλέπει σύνδεση της αδειοδότησης των φωτοβολταϊκών σταθμών με τις υποχρεώσεις εναλλακτικής διαχείρισης, όπως αυτές απορρέουν από τη νομοθεσία περί διευρυμένης ευθύνης παραγωγού. Στο πλαίσιο αυτό, το Σύστημα μας πρότεινε τεκμηριωμένα να θεσπιστεί η εισαγωγή υποχρεωτικού εκ των προτέρων ελέγχου συμμόρφωσης με τις υποχρεώσεις εναλλακτικής διαχείρισης σε καίρια στάδια της αδειοδοτικής διαδικασίας των φωτοβολταϊκών σταθμών, και ιδίως:
- κατά τη χορήγηση της Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης,
- κατά την έκδοση της άδειας εγκατάστασης,
- κατά την ενεργοποίηση της σύνδεσης (ηλέκτριση),
- καθώς και κατά τη διαδικασία ριζικής ανανέωσης (repowering) του εξοπλισμού.

Η θέσπιση εκ των προτέρων ελέγχου της τήρησης των υποχρεώσεων εναλλακτικής διαχείρισης θα βοηθήσει στην επίλυση του ζητήματος της ανακύκλωσης των φωτοβολταϊκών, το οποίο ήδη ταλανίζει την αγορά. Όταν διασφαλίζεται – μέσω διοικητικού ελέγχου ήδη κατά το στάδιο της αδειοδότησης του σταθμού - από πριν ότι τα Φ/Β πάνελ που τοποθετούνται σε έναν σταθμό ΑΠΕ είναι «τακτοποιημένα» ως προς τις υποχρεώσεις εναλλακτικής διαχείρισης, αποτρέπεται ο κίνδυνος να καταλήγουν οι φωτοβολταϊκοί σταθμοί «περιβαλλοντικές βόμβες», μετά το τέλος του χρόνου ζωής του εξοπλισμού.

Πέρα από τα παραπάνω, τονίσαμε ότι εκ των προτέρων έλεγχος της τήρησης των υποχρεώσεων «διευρυμένης ευθύνης παραγωγού» ουσιαστικά θα καταστήσει ενεργή την ρήτρα εναλλακτικής διαχείρισης του εξοπλισμού, η οποία ενσωματώνεται εδώ και δεκαετίες σε κάθε μορφή περιβαλλοντικής αδειοδότησης φωτοβολταϊκού σταθμού.

Η ΑΝΑ.ΦΩ.Σ. υπογραμμίζει για άλλη μια φορά ότι η συμμόρφωση με το καθεστώς διευρυμένης ευθύνης παραγωγού δεν αποτελεί τυπική υποχρέωση, αλλά βασικό μηχανισμό προστασίας του περιβάλλοντος και διασφάλισης της βιωσιμότητας της ενεργειακής μετάβασης.

Η πρόταση αυτή δεν εισάγει νέες υποχρεώσεις για τους φορείς της αγοράς, αλλά διασφαλίζει την ουσιαστική εφαρμογή του ήδη ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου και ενισχύει την αρχή της κυκλικής οικονομίας. Η παρέμβαση μας επισημαίνει το προφανές: δεν νοείται αειφόρος και περιβαλλοντικά βιώσιμη ενεργειακή επένδυση χωρίς ανακύκλωση.

Το Σύστημα μας παραμένει ενεργό σε όλες τις πτυχές του δημόσιου διαλόγου και προσφέρει την τεχνογνωσία και την εξειδίκευση του για περιβαλλοντικά ενδεδειγμένες και σύννομες λύσεις στο ζήτημα της ανακύκλωσης των φωτοβολταϊκών.

https://www.opengov.gr/minenv/?c=39444